Geloofs-leven
Eredienst!
		Groeigroepen C.G.K. Groningen
Bijbelstudie: Psalm 122		Seizoen 2003/2004, nr. 11
Doel van dit gesprekspapier
Vanuit de psalm een stuk bezinning op gang brengen ten aanzien van onze eredienst.
Gebed
Ontmoeting met elkaar
•	Probeer eens onder woorden te brengen wat voor jou een “eredienst” is.
•	Probeer eens onder woorden te brengen, welke elementen uit een kerkdienst bepalend zijn of je zegen ervaart.
•	Welke invloed heb je zelf op dat ervaren van zegen?
•	Kan het zo zijn dat je zegen ervaart, terwijl het geen echte zegen is; en omgekeerd dat je geen zegen ervaart (in elk geval niet direct) maar dat het wel tot zegen is (of blijkt te zijn)? Probeer in het gesprek hierover concreet en persoonlijk te worden! 
Inleiding op Psalm 122
Het opschrift zullen we wel moeten lezen als: “uit de bundel van David”. Het is op grond van de inhoud van de psalm niet zo voor de hand liggend dat David dit zelf geformuleerd heeft. De grote nadruk op de eredienst in de tempel te Jeruzalem voor alle stammen van Israël lijkt te wijzen op de periode (ruim) voor de Babylonische ballingschap.
In vs 1-2 wordt het moment van de beslissing om naar de tempel te gaan samengebracht met het moment van het binnengaan van Jeruzalem. Er volgt een loflied op deze stad, die wat betreft ligging en inrichting een juweel is voor het oog. Dit is het door God aangewezen centrum van eenheid voor de stammen van Israël. Dit is de enige plaats waar Hij door middel van (dieren)offers gediend wil worden (zie o.a. Deuteronomium 12: 13-14). Dit is de plaats waar de Israëliet op een bijzondere wijze God ontmoette, die hier “woonde te midden van Zijn volk”. Natuurlijk is de HERE overal tegenwoordig, maar de tempel is als het ware Zijn “spreekkamer”. Hier werd vergeving van zonden uitgedeeld en de herstelde gemeenschap met Hem ervaren in de offermaaltijden.
In Jeruzalem was ook het hoogste gerechtshof gevestigd (de koning uit het nageslacht van David plus zijn adviseurs). Van hieruit ging recht en gerechtigheid door het land. Het bedreigde bestaan werd in de ruimte gezet. Hier ging vrede (sjaloom) vanuit, dat wil zeggen “heelheid van alle verhoudingen”. 
Jeruzalem was de stad, de basis van de vrede. In de praktijk ontbrak er nogal eens wat aan die vrede. Het ging bij tijd en wijle goed fout in de tempel en bij de rechtspraak. En de stad van de vrede werd ook politiek-militair regelmatig “onder vuur genomen”. Blijkbaar is het “wonen van God” te midden van Zijn volk geen garantie dat het dus goed gaat…. Blijkbaar “werkt” het alleen als God bij dat volk de plaats krijgt die Hem toekomt. Blijkbaar vergt het ons gebed en onze inzet……
Bezinning vanuit de Bijbel
& 	Lezen: Psalm 122
1.	Wat valt je in deze psalm op?
	 
2.	Waar beleef jij vreugde aan in de dienst aan God?
	a. Als je denkt aan de omgang met Hem bij je thuis?
	b. Als je denkt aan de omgang met Hem in de kerk (gemeente en kerkdienst)?

3.	Zie vers 4. Het is een voorschrift om God te loven. Even voor de duidelijkheid: 
	-danken = bedanken voor wat je hebt gekregen
	-loven = eren om wat iemand heeft gedaan 
	-aanbidden = eren om wie iemand is
	Natuurlijk liggen deze begrippen in elkaars verlengde en gaan in elkaar over.
	a. Op welke manier krijgt het loven van God vorm in jouw leven? Wat zou je willen verbeteren? Hoe?
	b. Op welke manier krijgt het loven van God vorm in onze eredienst? Wat zou je verbeterd willen hebben? (graag verneem ik over dit laatste de nodige reacties via de e-mail!)
& 	Lezen: Handelingen 17: 24
4.	Bespreek de stelling: Het is niet juist een kerkgebouw “huis van God” te noemen.
	Als dit zo is, welke praktische en/of principiële gevolgen heeft dit dan?
	B.v. “Luxe past niet bij een kerkgebouw”?!

& 	Lezen: 1 Korinthiërs 3: 16-17; 1 Timotheüs 3: 15
5.	In het Nieuwe Testament is de plaats van de tempel ingenomen door de individuele gelovigen en door de gemeente van Christus. Lees ook Romeinen 12: 1-2.
	Wat betekent het voor jou dat jijzelf “Gods tempel” bent? 
	Wat betekent het voor je omgaan met je lichaam en je geest? 
	Wat betekent het voor je omgaan met medegelovigen?

6.	Naast de tempel is na de Babylonische ballingschap de synagoge (dit woord betekent: samenkomst) ontstaan. De synagoge kent liturgische elementen, maar is vooral het “leerhuis”. De christelijke gemeente heeft zich wat betreft vorm en inhoud enigszins laten bepalen door de synagoge. Anderzijds is de samenkomst van de Nieuw Testamentische gemeente gestempeld door de “tafel” en het “huis”. Er waren gemeenschappelijke maaltijden, waarvoor ieder die daartoe in staat was iets meenam. Dit gebeurde in de wat grotere huizen van wat rijkere gemeenteleden. Bij deze maaltijden stond het vieren van de gemeenschap met God en met elkaar centraal. De diaconie werd praktisch en onopvallend beoefend: ieder kon meeëten. Tijdens dit “liefdemaal” werd ook het Heilig Avondmaal gevierd. Zie Handelingen 2: 44-47; 1 Korinthiërs 11: 17-22, 33. Deze elementen zijn we kwijt geraakt toen de kerk aan gebouwen kwam, die ging inrichten als “tempel” en het avondmaal steeds meer het karakter van een “offer” kreeg….
 a.	Wat kunnen wij doen aan gemeenschaps-bevordering?
 b.	Op welke wijze kunnen wij het leer-element in onze gemeenschap versterken?
 c.	De basis van de eredienst in Jodendom en christendom is thuis in het eigen gezin. Dat “huis” is principieel open, anderen mogen “meevieren”. Tempel, synagoge en kerk geven inhoud aan de huisviering, maar kunnen deze niet vervangen! Hoe kunnen wij daar in onze gezinnen vorm aan geven?

7.	Bespreek de stelling: “Als je niet met je kind zingt, bidt, en bijbel leest als het 6 jaar oud is, lukt het zeker niet meer als het 16 is”.

& 	Lezen: 1 Korinthiërs 14: 26
8.	Wat leren we van deze tekst en hoe kunnen we dit toepassen?

& 	Lezen: Psalm 122: 6-9 en de laatste alinea van de inleiding
9.	Wat heeft het ons te zeggen dat onze verantwoordelijkheid, ons gebed en onze inzet blijkbaar een plek krijgen in Gods handelen? Welke concrete beslissingen gaan we als groep nemen om onze verantwoordelijkheid na te komen……?

& 	Lezen: Psalm 122: 6-9 en Galaten 3: 26-29 en 6: 15-16.
10.	Is het bidden om “vrede voor Jeruzalem” voor ons nog een letterlijke opdracht (Israël/Joodse volk), of geldt het alleen nog in geestelijke zin: vrede voor de (christelijke) broederschap? 
Dankgebed en voorbede
Zingen
¯Psalm  122
1. Hoe sprong mijn hart hoog op in mij,	2. Hoe zijn de stammen opgegaan!	         3. Bidt heil toe aan dit Vredesoord:
toen men mij zeide: “Gord u aan		Hier gingen ons de voeten voor	          dat die u mint bevredigd zij,
om naar des HEREN huis te gaan!		der pelgrims, die de HEER verkoor,         dat vrede in uw wallen zij,
Kom ga met ons en doe als wij!”		hier, waar uw heilge muren staan!	          gezegend zij uw muur en poort!
Jeruzalem, dat ik bemin,			Jeruzalem, dat ik bemin,		          Jeruzalem, dat ik bemin,
wij treden uwe poorten in,			wij treden uwe poorten in		          wij treden uwe poorten in
u, Godsstad, mogen wij ontmoeten!        naar ’s HEREN woord, om zijns naams ere!  om u met vrede te ontmoeten!
Jeruzalem, van ver aanschouwd,		Zo is het Israël gezegd:		          Om al mijn broeders binnen u,
wel saamgevoegd en welgebouwd,		hier zijn de zetels van het recht,	          om ’s HEREN tempel wil ik u,
o schone stede, die wij groeten.		de troon, waar David zal regeren!	          o stad van God met vrede groeten.
Eredienst!
Toelichting voor de gespreksleiders
		Groeigroepen C.G.K. Groningen
Bijbelstudie: Psalm 122		Seizoen 2003/2004, nr. 11
Doel van dit gesprekspapier
Je kunt op twee manieren het gesprek over onze eredienst inzetten. Je kunt de nadruk leggen op Bijbelstudie of op het gesprek. In het eerste geval houd je het kort bij de inzet van het onderwerp via de “ontmoeting met elkaar” en/of je gebruikt alleen de eerste twee vragen. In het tweede geval leg je juist de nadruk op die gespreksvragen. Je zou dan kunnen beginnen met vraag 11 en 3; mocht je tijd over houden kun je na de vragen van de ontmoeting met elkaar de vragen 6 en 8 aan de orde stellen.

Ontmoeting met elkaar
Let erop dat je niet in een welles-nietes-discussie verzandt. Bij de tweede vraag is het mooi om een rondje te maken waarbij men niet op elkaar mag reageren. Je kunt er voor kiezen om daarna gelegenheid te geven om wel op elkaar te reageren: het viel me op dat je zei …. , hoe bedoel je dat/waarom vind je dat/etc.
Inleiding
Eigenlijk kan deze het beste vooraf door ieder thuis gelezen worden. Je kunt bij de bespreking van de vragen dit als achtergrond gebruiken. Ik zou tijdens de bijeenkomst van de groeigroep dit gedeelte zo niet lezen.
Bezinning vanuit de Bijbel
1. - 3. 	Open vragen!
4.	Het is maar hoe je het opvat. “Huis waar God in woont” klopt niet. Wél “Huis gewijd aan de dienst van God”. Vanuit het Nieuwe Testament lijkt me dat een kerkgebouw best mooi mag zijn en doelmatig uitgerust, alleen niet in de zin van de versiering van een tempel…..
5. 	Dit zijn niet zulke gemakkelijke vragen. Duidelijk is dat de Here recht heeft op ons leven, alleen hoe je dat precies invult……… Denk daar met elkaar maar even over na. Probeer het concreet te maken.
6. 	Open vragen. Maakt het maar concreet ook voor de groeigroep. Blijf wel realistisch!
7.	Pas op, deze vraag kan heel gevoelig liggen! Wellicht is er verdriet vanwege kinderloosheid, of omdat kinderen het geloof vaarwel hebben gezegd. Natuurlijk is er geen garantie als je kinderen in concrete vormen van jongs af aan leert om de Here te dienen. Wél zijn die eerste levensjaren grondleggend voor de rest van het leven. We hebben de neiging om het belang van deze periode voor de geloofsopvoeding te onderschatten.
8. 	Let op: het gaat bij deze tekst gezien het verband allereerst om de goede orde! Wel is duidelijk dat allerlei gaven aan bod mogen komen. Het gaat om de samenkomst van het Lichaam van Christus (1 Korinthiërs 12)!
9. 	Open vraag! 
10.	Het geldt naar mijn gedachte beide. De vrede voor de christelijke “broederschap” lijkt mij voor ons prioriteit te hebben. Alleen, die christelijke broederschap is “in Israël ingelijfd” (Romeinen 11: 15-21) en Paulus is voortdurend bezig met het Joodse volk en de gemeente te Jeruzalem. We moeten wel een beetje oppassen met vereenzelviging van de huidige staat Israël en het Joodse volk. We moeten ook oppassen met een politieke houding, waarin we de staat Israël niet zouden houden aan het Bijbelse recht. Maar het gebed voor het Joodse volk én het concrete Jeruzalem is wel degelijk op z’n plaats! 
Evaluatie
Op de toerustingsavonden voor de Groeigroepen worden de besproken gesprekspapieren altijd geëvalueerd en de nieuwe gesprekspapieren doorgesproken. We moedigen de gespreksleiders dan ook van harte aan op deze avonden aanwezig te zijn. 
Wanneer je niet bij deze avonden aanwezig kunt zijn en heb je toch:  
•	vragen of opmerkingen over dit gesprekspapier;
•	reacties, opmerkingen, tips, suggesties enzovoort ter verbetering van de gesprekspapieren in het algemeen;
•	ideeën voor een thema of bijbelgedeelte voor een volgend gesprekspapier,
dan kun je deze mailen ( ) of je kunt bellen (050-4028803). Graag!