Geloofs-leven
Leve de Koning!
		Groeigroepen C.G.K. Groningen
Bijbelstudie: Psalm 72		Seizoen 2003/2004, nr. 7
Doel van dit gesprekspapier
Vanuit de psalm stil staan bij advent/kerst, ons bezinnen op Christus als onze Koning, én op wat Hij wil t.a.v. de overheid van een land.
Ontmoeting met elkaar
•	Want vind jij mooi en/of moeilijk aan het Kerstfeest?
•	Bespreek de stelling: De manier waarop je Kerst viert maakt duidelijk wie jouw Koning is.
Gebed
Inleiding op Psalm 72
Als opschrift lezen we in de vertaling van het NBG: Van Salomo. Het in het hebreeuws gebruikte voorzetsel is bij de opschriften van de psalmen vaak op te vatten als “Uit de bundel van”. Dat wil niet automatisch zeggen dat deze liederen ook door b.v. David zelf gemaakt zijn. In het geval van Psalm 72 lijkt nog een andere vertaling te verkiezen, nl. “Voor Salomo”. Je zou kunnen denken aan David in de laatste fase van zijn leven (vs. 20 laat zien dat Psalm 72 in een bundel “Van David” voorkomt).
De inhoud van de psalm laat zien dat het gaat over “de koning”. Vers 1 is daarbij illustratief: het gaat om “de zoon van de koning”. Ook al is de psalm waarschijnlijk geschreven “voor Salomo”, daarmee is hij niet alleen voor Salomo, maar voor elke kroonprins van Israël. Deze psalm tekent wat God verwacht van de koning en formuleert de woorden waarmee Israël zijn koning zal zegenen. Wanneer we deze psalm vergelijken met geschriften van andere volken uit die tijd (ongeveer 1000 voor Christus) over “de koning”, dan vinden we opvallende overeenkomsten. De koning moet een helper zijn voor de armen. Het volk bidt voor de koning en zegent hem, want men deelt in de zegen als een koning het goed doet……
Duidelijk is dat de psalm een ideaalbeeld tekent, waaraan geen van de koningen van Israël heeft beantwoord. Geen wonder dat de psalm dus betrokken werd op de Messias, de grote Zoon van David. Hij heeft de inhoud van deze psalm reeds waargemaakt in Zijn leven. We zien uit naar Zijn wederkomst, dan zal deze psalm voor héél Zijn volk ten volle waargemaakt worden in Zijn Koninkrijk.
De verzen 1 t/m 11 vormen een gebed, een zegenbede, voor de koning. De verzen 12-14 formuleren een kerntaak van de koning. De verzen 15-17 gaan weer over in de zegenbede. De verzen 18-19 vormen een afsluitende lofprijzing aan God. Vers 20 is een toevoeging die niet bij de psalm zelf hoort, maar die deze verzameling van psalmen besluit (het tweede psalmenboek).

Bezinning vanuit de Bijbel
& 	Lezen: Psalm 72: 1-4 en 12-14
1.	Wat valt je op als je deze twee gedeelten met elkaar vergelijkt? 
	 
2.	Er worden verschillende woorden gebruikt voor de “armen”. Daarin zitten noties als “behoeftig”, “kwetsbaar”, “zwak”, “weerloos”, “gering”, “ellendig”. We moeten bedenken dat de verschillende woorden wel verschillende aspecten laten meeklinken, maar vooral redelijk synoniem zijn. De arme was gering, kwetsbaar, ellendig. In de regel werd hij uitgebuit. 
	Lees ter illustratie (in vogelvlucht) 1 Samuël 12: 1-4; 1 Koningen 21: 1-16; Micha 2: 2, 9-10; 3: 1-3,    9-11; 6: 8; Ruth 2: 10-12; 3: 9-11; Deuteronomium 24: 17-22.
	Wat moet de koning volgens Psalm 72 doen voor de “armen”?

3.	De koning van die dagen was een alleenheerser met het leger (de macht) aan zijn kant. Zijn wil was wet. De koning was (vrijwel) de enige die iets kon beginnen tegen rijke en machtige grootgrondbezitters (“edelen”, een soort “adel”, vaak aan het hoofd van een belangrijke familie) die de armen in de regel uitbuitten. Daarom was hij “de redder der armen”. Je zou kunnen zeggen dat onze overheid (in de breedste zin) de taken van de bijbelse koning vervult. Politieke partijen leveren de ministers en de volksvertegenwoordigers. Zo hebben ook wij (enige) invloed op het beleid.
	Wat zou je op grond van deze psalm willen laten meeklinken in het beleid van onze overheid? 
	Wie zijn eigenlijk in onze samenleving de armen (te lezen als de zwaksten die hulp nodig hebben)?
	Wat zou er in jouw beleving (meer) moeten gebeuren voor deze mensen?

4. 	Bespreek de stelling: “De kerk moet zich niet met politiek bemoeien”.

& 	Lezen: Ezechiël 34: 1-6, 20-24.
5.	De taak van de koning wordt in de Bijbel vaak aangeduid in het beeld van de zorg van een herder voor zijn kudde. Hij is die “(Zoon van) David” die in dit gedeelte bedoeld wordt. Hij is ook de enige Koning die de taakstelling van Psalm 72 volkomen kan uitvoeren. Denk eens aan het optreden van de Here Jezus zoals de Evangeliën dat beschrijven, en probeer voorbeelden te noemen, waarin je Hem die   taken van de goede Herder ziet uitvoeren.  

& 	Lezen: Marcus 6: 30-34 en Psalm 72: 13
6.	Bij Psalm 72: 13 lezen we over het verlossen van de “zielen der armen”. Het hebreeuwse woord voor “ziel” betekent gewoon “mens”, maar dan vooral bezien naar de “binnenkant”, de geestelijke dimensie. In deze woorden gaat het erom dat de arme die zo vreselijk knel zit weer “adem kan halen”, die enorme druk wordt van hem afgenomen. Er is redding, bevrijding. Natuurlijk mogen we vanuit het NT zeggen dat deze woorden op een bijzondere wijze werkelijkheid worden door de ontferming van Christus.
	Herkennen we in ons eigen leven iets van de ontferming van Christus?Zo ja, hoe dan?

7.	Bespreek de stelling: “Hart hebben voor mensen is vooral iets van je karakter; dat heb je of dat heb je niet.”

& 	Lezen: Mattheüs 25: 31-46
8.	Wat heeft dit ons te zeggen? Probeer eens concrete toepassingen te maken.
9.	Maar…… je kunt toch niet de hele wereld op je nek nemen? Waar liggen de grenzen van je verantwoordelijkheid? Wat mag je laten liggen?
10.	Bespreek de stelling: “Er is te veel ellende om nog feest te kunnen vieren”.
11.	Bespreek de stelling: “Het is goed dat er met Kerst zoveel aandacht is voor minder bedeelden”.

& 	Lezen: Psalm 72: 5-11 en 15-17 (met name vers 15; vergelijk 1 Timotheüs 2: 1-2)
12.	Hoe zouden wij “de koning” (overheid) kunnen zegenen in hedendaagse termen/beelden?

& 	Lezen: Psalm 72: 18-19
13.	Wat roepen deze verzen bij je op?
14.	Welke plaats krijgt de lofprijzing in onze gebeden?

Dankgebed en voorbede
We mogen danken voor al die goede dingen waar wij van kunnen genieten. We bidden voor hen die het
zoveel minder hebben. We bidden voor alle activiteiten om het Evangelie bekend te maken.

Zingen

¯Gezang 26

Wat heil, een Kind is ons geboren,			O Vredevorst, Gij kunt gebieden
een Zoon gegeven door Gods kracht!			de vreed’ op aard’ en in mijn ziel!
De heerschappij zal Hem behoren,			Doe alle volken tot U vlieden,
zijn last is licht, zijn juk is zacht.			Dat zal wat ademt voor U kniel!
Zijn naam is “Wonderbaar” zijn daden			Des Heren ijver zal bewerken,
zijn wondren van genaad’ alleen.			dat Hij de zetel, U bereid,
Hij doet ons, hoe met schuld beladen,			met recht en met gericht zal sterken.
verzoend voor ’t oog des Vaders treên.			Hem zij de lof in eeuwigheid!

Leve de Koning!
Toelichting voor de gespreksleiders
		Groeigroepen C.G.K. Groningen
Bijbelstudie: Psalm 72		Seizoen 2003/2004, nr. 7
Ontmoeting met elkaar
Let erop dat Kerst voor sommigen emotioneel best moeilijk is. Kijk bij de stelling uit voor al te heftige en diepgaande discussies. Het is “lichtvoetig” bedoeld, maar wél met de bedoeling om even door te denken!
Inleiding
Eigenlijk kan deze het beste door ieder thuis gelezen worden. Even controleren of dat is gebeurd. Zo niet kort samenvatten in eigen woorden.
Bezinning vanuit de Bijbel
2. 	Wat op kan vallen is de hebreeuwse rijmvorm, waarbij in twee zinnen hetzelfde gezegd wordt met andere woorden (b.v. vers 2, 3, 4), al dan niet met een uitbreiding.
	In vers 1-4 zijn de woorden recht en gerechtigheid (houding overeenkomstig Gods recht, Zijn wil) nadrukkelijk in beeld. In de verzen 12-14 het “horen” van de armen en het “hart” hebben voor hen.
2.	Goed regeren, billijke wetten, eerlijke rechtspraak, handhaven van het recht, luisteren naar wie zijn hulp inroept, het leven en welzijn van elk mens kostbaar achten en waarborgen, hart hebben voor de mensen.  
3. 	Open vragen!
4.	Volgens mij moet de “kerk” in verkondiging en toerusting materiaal aandragen voor de gemeenteleden om hun taak als burgers in de samenleving te vervullen. Slechts in zeer dringende situaties zal de kerk in het openbaar moeten spreken, en dan eigenlijk alleen tezamen met (zoveel mogelijk) andere kerken.
5. 	Er valt van alles te noemen………!
6. 	Open vraag.
7.	Natuurlijk heeft dit met je karakter te maken; maar wie dicht bij de Here leeft wordt ook op dit punt beïnvloed. Het dient in elk geval een zaak van gebed te zijn!
8. 	Open vraag. 
9. 	Het is belangrijk om als het ware cirkels te trekken. Je eerste verantwoordelijkheid ligt t.o.v. je eigen gezin; vervolgens is er de cirkel van familie en vrienden; dan buurt en werk; dan de kerk; vervolgens de bredere samenleving van Nederland; daarna pas die grote wereld. Natuurlijk kunnen deze cirkels wel eens wat anders liggen of doorbroken worden (b.v. via een vriend een relatie met een kindertehuis in Hongarije). Het is belangrijk om niet alles te willen: we moeten keuzes maken. Je kunt beter wat je doet goed doen dan alles half. Bij deze moeilijke dingen is het zaak om te vragen om Gods leiding daarin: Wat wilt U van mij Here? Daarnaast is het belangrijk te bedenken, dat in Nederland de overheid de boel aardig goed geregeld heeft. Natuurlijk vallen er mensen tussen wal en schip, natuurlijk is de bijstand geen vetpot, maar toch, in vergelijking met de rest van de wereld…….. 
10 en 11: daar kun je van alles van zeggen!
12.	Wij zijn niet zo gewend aan het beeldende spraakgebruik van de oosteling; Wij doen dat meer rechttoe rechtaan: Vrede zij u, en voorspoed, laat uw stem gehoord moge worden in de Verenigde Naties. Ook de situatie dat de koningen telkens aan “krachtmetingen” deden via oorlogen is ons wat minder bekend…. 
13 en 14 zijn open vragen.

Evaluatie
Op de toerustingsavonden voor de Groeigroepen worden de besproken gesprekspapieren altijd geëvalueerd en de nieuwe gesprekspapieren doorgesproken. We moedigen de gespreksleiders dan ook van harte aan op deze avonden aanwezig te zijn. 
Wanneer je niet bij deze avonden aanwezig kunt zijn en heb je toch:  
•	vragen of opmerkingen over dit gesprekspapier;
•	reacties, opmerkingen, tips, suggesties enzovoort ter verbetering van de gesprekspapieren in het algemeen;
•	ideeën voor een thema of bijbelgedeelte voor een volgend gesprekspapier,
dan kun je deze mailen ( ) of je kunt bellen (050-4028803) Graag!

						december 2003 – L.C. Buijs